Veel gestelde vragen:

Wanneer wordt TENS toegepast?
Goede resultaten worden zowel bij acute als chronische pijnindicaties gezien, vooral wanneer de pijn veroorzaakt wordt door gewrichten, skelet, spieren, huid, ingewanden of het zenuwstelsel (b.v. beschadiging en neurogene pijn).
TENS alleen kan soms afdoende helpen, in andere gevallen is TENS een waardevolle aanvulling op overige vormen van behandeling.
Het is aangetoond dat TENS pijnverlichting en genezing realiseert bij open wonden als gevolg van problemen in de perifere bloedcirculatie.
Ook misselijkheid kan effectief worden tegengegaan.

Hoe brengt TENS pijnverlichting tot stand?
TENS maakt gebruik van mechanismen voor pijnvermindering van het zenuwstelsel. Dit kan op twee manieren worden bereikt: óf door de dikke zenuwvezels, die het gevoel geleiden, te stimuleren (conventionele TENS) óf door het activeren van zenuwvezels in spieren (burst, acupunctuur TENS).

De TENS-methode is gebaseerd op een stelling van Melzack en Wall gepubliceerd in 1965. Zij stelden dat activiteit in dikke naar de hersenen stijgende (afferente) zenuwvezels (in de anatomie genoemd A-beta vezels voor de geleiding van druk, gevoel en trilling) signalen in pijnbanen van het ruggemerg konden blokkeren.
De dikke zenuwvezels hebben een zg. lage prikkeldrempel voor elektrische stimulatie en zijn daardoor eenvoudig via elektroden op de huid te stimuleren. Doorgaans worden voor conventionele TENS frequenties tussen 50 en 120 Hz gebruikt.

In pogingen de behandelresultaten verder te verbeteren werd een andere vorm van TENS ontwikkeld, bekend geworden als Burst TENS. Hiermee wordt acupunctuur gesimuleerd.
De motorische zenuwen (A-delta vezels) en de spieren dichtbij de pijnlijke regio worden direct gestimuleerd zodat lichte spiercontracties zichtbaar worden. Pijnverlichting met Burst TENS wordt bereikt door het vrijmaken van lichaamseigen endorfines, substanties gelijk aan morfine.
De stimulatiefrequentie bij Burst TENS is meestal 2 Hz.

Behandeling met TENS
Goede resultaten worden uitsluitend bereikt met zorgvuldige en individuele instelling van de TENS-behandeling, en dient dan ook te worden voorgeschreven en uitgeprobeerd onder begeleiding van een arts, fysiotherapeut of verpleegkundige.

Bij het begin van de testperiode dient de patiënt zijn of haar 'gebruikelijke' pijn te hebben.
De verschillende stimulatiemethoden dienen bij de testperiode één voor één te worden toegepast, te beginnen met conventionele TENS gevolgd door Burst stimulatie.

Bij chronische pijnsyndromen zijn doorgaans vijf tot tien behandelingen noodzakelijk voordat er van enig resultaat sprake kan zijn. Elke individuele wijziging van elektrodeplaatsing dient minstens gedurende 30 minuten stimulatie te worden getest. Soms dienen voor optimaal resultaat meerdere stimulatiepunten te worden uitgeprobeerd. Vaak zijn de meest effectieve elektrodeplaatsen te vinden direct in de omgeving van of in de pijnlijke plekken.
De afstand tussen de elektroden is minimaal 3 cm en maximaal 30 cm.

Conventionele stimulatie
Goede ervaring is opgedaan met conventionele stimulatie bij neuralgieën, gewrichtspijn (artrose), gewrichtsontsteking (artritis), lage rugpijn, zwangerschapsgerelateerde rug- en buikkrampen, pijn gedurende de bevalling en wondpijn na een operatie.

De elektroden worden in het algemeen boven of direct naast de pijnlijke plek geplaatst of boven zenuwbanen die vanuit het ruggemerg de pijnlijke plek verzorgen.
De negatieve elektrode dient indien mogelijk direct op de pijnlijke plek geplaatst te worden.
De stimulatiestroom geeft een sterke, aangenaam tintelende sensatie in het pijnlijke gebied.

Het is belangrijk dat voorafgaand aan een stimulatiesessie met conventionele TENS wordt gecontroleerd dat de patient in de pijnlijke plek een normale gevoelssensatie heeft.

Gemoduleerde conventionele stimulatie
Gemoduleerde conventionele stimulatie is een afgeleide vorm van conventionele stimulatie waarbij de pulsbreedte voortdurend varieert.
Dit veroorzaakt een golvende sensatie, en wordt vaak als plezieriger ervaren.

Burst stimulatie
Burst stimulatie wordt vaak toegepast bij uitstralende pijn in armen of benen, bij veranderde of verminderde gevoelssensaties, bij diepliggende spierpijnen, pijn in de ledematen als gevolg van een verminderde doorbloeding(ischemie), of wanneer het na-effect van conventionele stimulatie te kort is.
Doel van burst stimulatie is het verkrijgen van lichte contracties van de spieren in hetzelfde segment van het ruggemerg als de pijnlijke plek.

De elektroden worden direct over de motorische zenuwen of grotere spiergroepen geplaatst.
Bij stimulatie van motorische zenuwen dienen de elektroden boven de massa van de spieren te worden geplaatst waarbij de negatieve elektrode zich boven het zg. motorpunt bevindt.
De elektrodeplaatsing geeft de meest sterke spiercontractie bij een plezierig aanvoelende stroomsterkte.

Hoe lang en hoe vaak dient er te worden gestimuleerd?
Net als pijnstillers geeft ook TENS een tijdelijke pijnverlichting die vaak aanhoudt tot vier uur na de behandeling. Stimulatie duurt meestal 30 tot 60 minuten, 2 � 4 maal per dag.

De reactietijd voor pijnverlichting kan variëren van onmiddellijk effect tot een periode van een uur na het stoppen van de stimulatie.
Sommige patiënten geven de voorkeur aan continue stimulatie terwijl anderen baat hebben bij af en toe stimuleren met verschillende intervallen.

Hoe kan ik gewenning voorkomen?
De mate van pijnverlichting neemt soms na verloop van tijd af: TENS heeft dan minder effect dan men gewend was. Om het risico van de ontwikkeling van tolerantie te verkleinen kunnen de volgende maatregelen worden genomen:

    * Regelmatige controlebezoeken
    * Leer de patiënt burst, conventioneel en gemoduleerd conventioneel te gebruiken
    * Varieer de plaatsing van elektrodes

Wanneer de patiënt desondanks toch een verminderd effect van TENS ervaart, stop dan gedurende 1 à 2 weken met TENS-stimulatie, om daarna de behandeling te hervatten.

Procedure voor proefsimulatie
   1. Stel de aard, grootte en indien mogelijk de oorzaak van de pijn vast
   2. Test de gevoelssensatie met een borsteltje of wattenpropje
   3. Evalueer met een pijndagboek met VAS score (Visual analog scale) voor en na stimulatie
   4. Maak een pijndiagram
   5. Geef uitgebreide en geruststellende informatie over de TENS behandeling, werking en onderhoud van de stimulator
   6. Demonstreer de stimulator door afwisselend conventionele en burst stimulatie te geven op bijvoorbeeld een niet pijnlijke arm van de patiënt
   7. Reinig de huid met water en zeep
   8. Kies de stimulatiemethode
   9. Gebruik koolstof siliconen elektroden met voldoende geleidende gel om tijdens het proefstimuleren de elektroden te kunnen verschuiven voor het vinden van de optimale stimultieplaats
  10. Begin met stimuleren en laat de patiënt de stroomsterkte opvoeren
  11. Stimuleer minstens 30 minuten en evalueer
  12. Wanneer er geen pijnverlichting is, probeer dan een andere elektrodepositie of stimulatiemethode

Het is zeer belangrijk dat u zich realiseert dat de patiënt altijd de juiste elektrodeplaats kan aangeven, stimulatiemethode, behandeltijd en intensiteit.

Follow-up
Follow-up vindt met regelmatige intervallen plaats.
Wanner de patiënt na de eerste instructie de stimulator correct kan bedienen is de eerste follow-up na 1 week.
Hierna kan de follow-up interval oplopen van 1 maand, 3 maanden, 6 maanden tot 1 jaar.
De follow-up wordt in overleg met de behandelaar afgesproken.

Wanneer TENS niet te gebruiken?
    * Waarschuwing! Patiënten met pacemakers kunnen niet met TENS worden behandeld
    * Pas gedurende de eerste drie maanden van een zwangerschap geen TENS toe
    * Plaats geen elektroden op de sinus caroticus (een plekje in de halsslagader)
    * Tegenwerkende, angstige patiënten, verminderd bewustzijn en dementie
    * Wees voorzichtig bij een beschadigd lymfesysteem
    * Raadpleeg bij de geringste twijfel uw arts!